Hûn bi xêr hatin
Hejmarên Hîmî
Hejmarên hîmî li xwe û li yek pêştir li tu hejmarî nayên dabeşkirin(parvekirin). Bi kurtasî, hejmareke ku li yek û xwe tenê tê dabeşkirin hejmareke hîmî ye.
Hejmarên hîmî heta 100
| 2 | 3 | 5 | 7 | 11 | 13 | 17 | 19 | 23 | 29 | 31 | 37 | 41 | 47 | 53 | 59 | 61 | 67 | 71 | 73 | 79 | 83 | 89 | 97 |
Prîzma
Prîzma xwediyê 3 aliyan e. Jêr (jor), pêş (paş) û rast (çep) her sê alî ne. Ji bo ku bi hêsanî were fêmkirin mirov dikare bibêje (x, y, z). Ji vana pê ve di prîzmayê de bilindahî, firehî, dirêjahî, qad û qeware jî hene.
Tiqalik
Dorhêl =2.π.R Qad = π.R2 Xelek (Bazne)
Dorhêl = 2.π. R
Kelkot
Qad=(a+c).h/2
Çargoşeya Yeksan
Li gorî vî şêweyî; α + β =180o Qad=a.h (bingeh carîn bilindahî) |
Cudahiya tiqalik û xelekê ya herî girîng qad e. Xelek şêweyekî yekalî ye lê tiqalik şêweyekî dualî ye. J ber vêya jî rûyê(piranî jî rasterû ye) wê heye. Lê dîsa mîna xelekekê xwedî dorhêlekê ye û dorhêl jî mîna ya xelekê tê hasibandin.
Xala O navênda xelekê(bazne) ye. R jî nîveşkêl(nîvçap) e. Xêza dora giloverê ne rast e. Dirêjahiya dora xelekê bi awayekî din tê hesabkirin. Di xelekê de ji bo ku nava wê vala ye qad nîn e. Ya herî girîng; nîveşkêl, dorhêl û Pî(π)=3.149..
Her du kêlekên jêr û jor hevrast in. Lê kêlekên rast û çepê cuda ne. Dema dirêjahiya kêlekên rast û çepê yeksan bin wê demê navê wê dibe Kelkota Cêwîkêlek.
Di çargoşeya yeksan de dirêjahiya kêlekan wek hev e lê ji ber ku goşe ne çik in tenê goşeyên çeprast yeksan in.